အ ခု က်ေနာ္တို႔ ႏုိင္ငံမွာ စြမ္းရည္ျမွင့္သင္တန္း capacity building training ေတြ ေခတ္စားလာေနပါတယ္။ ပိျပားေန ေအာင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခံလာရတဲ့ ႏွစ္ေတြက ရာစုႏွစ္တဝက္ေလာက္ ရိွခဲ့ပါတယ္။ လြယ္လြယ္ဆိုရရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၅ဝ ေလာက္ အေၾကာက္တရားေအာက္မွာ ေနခဲ့ရတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္က စလို႔ ျမန္မာျပည္မွာ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္းေတြ တစတစနဲ႔ လုပ္ကုိင္ခြင့္ လႈပ္ရွားခြင့္ေတြ ရလာေနပါတယ္။ တခ်ဳိ႔ေသာ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ ျပည္တြင္းအလွဴရွင္မ်ားရဲ့ လွဴဒါန္းမႈအေပၚ အဓိကထားၿပီး သာေရးနာေရး ကိစၥမ်ားကို ေဇာင္းေပးၿပီး အလုပ္လုပ္ၾကပါတယ္။ တခ်ဳိ႔ေသာ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကေတာ့ ႏုိင္ငံျခားအလွဴရွင္မ်ား အေပၚမွာ မီွခိုၿပီး လုပ္ကုိင္ၾကပါတယ္။
ႏုိင္ငံျခားအလွဴရွင္မ်ားရဲ့ သဘာဝအရ သူတို႔မွာ သူတို႔ရဲ့ေပၚလစီေတြ ရိွပါတယ္။ အဲတာေၾကာင့္ တခ်ဳိ႔ေသာ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားဟာ ႏုိင္ငံျခားအလွဴရွင္မ်ားရဲ့ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ေပၚလစီအတိုင္း အလုပ္လုပ္ဖို႔ လိုအပ္လာပါတယ္။ အဲသလို အေျခအေနမ်ဳိးမွာ ႏုိင္ငံျခားအလွဴရွင္မ်ားရဲ့ ေပၚလစီတခ်ဳိ႔ဟာ ကိုယ့္ေျမကိုယ့္ေရနဲ႔ စပ္ဟပ္ရဲ့လား ဆိုတာကို ထဲ့သြင္း တြက္ခ်က္ၿပီး လုပ္ကုိင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပိုသင့္ေတာ္မယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံျခားအလွဴရွင္မ်ား အေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္လို အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လာကာစ ႏုိင္ငံေတြကို ကူညီတဲ့ေနရာမွာ စြမ္းရည္ျမႇင့္ သင္တန္းေတြ ေပးတာကို အေလးထားပါတယ္။ ၿပိဳက်ခဲ့တဲ့ ၿပိဳက်ေနတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတခုကို ဆယ္မဖို႔ အလုပ္လုပ္ ၾကတဲ့ေနရာမွာ စြမ္းရည္ျမႇင့္သင္တန္းေတြ လိုတာ ကလည္း အမွန္ပါဘဲ။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ အခုျမင္ရသေလာက္ ဆိုရင္ စြမ္းရည္ျမွင့္ သင္တန္း အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ၿမိဳ႔ႀကီး မ်ားရဲ့ ေဟာ္တယ္မ်ား ခန္းမမ်ားမွာသာ ျပဳလုပ္ေနတာက အမ်ားစုလို႔ ဆိုႏုိင္ပါတယ္။
သင္တန္းေတြက အမ်ဳိးစံု
ကေလးအခြင့္အေရး၊ အမ်ဳိးသမီးအမ်ားသား တန္းတူအခြင့္အေရး၊ ေသာက္ေရသန္႔ရရိွေရး၊ ေျမျမဳပ္မုိင္းမ်ား အႏၱရာယ္၊ လယ္သမား အလုပ္သမား အခြင့္အေရး၊ ေက်ာင္းသားအခြင့္အေရး၊ လူကုန္ကူးျခင္း တားဆီးတုိက္ဖ်က္ေရး၊ မူးယစ္ေဆးဝါး ႏိွမ္နင္းေရး၊ ဘိန္းအစားထိုး သီးႏွံစုိက္ပ်ဳိးေရး၊ ပဋိပကၡမ်ား ေျဖရွင္းျခင္းႏွင့္ အေျဖရွာျခင္း၊ ဒုိင္ယာေလာ့ ျပဳလုပ္နည္း၊ ျမစ္ေၾကာင္းမ်ား ထိန္းသိမ္းေရး၊ သစ္ပင္မ်ားျပန္စုိက္ျခင္း၊ စားနပ္ရိကၡာ ဖူလံုေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရး၊ က်န္းမာေရး ပညာေပး သင္တန္းမ်ား၊ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားႏွင့္ဓာတ္ေျမၾသဇာမ်ား၏ အႏၱရာယ္ သင္တန္းမ်ား၊ ကြန္ျပဴတာသင္တန္းမ်ား၊ အဂၤလိပ္စာ သင္တန္းမ်ား၊ ပေရာဂ်က္ ပရိုပိုဆယ္ ေရးနည္းသင္တန္း၊ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ အပါအဝင္ ဆက္စပ္သင္တန္းမ်ား စသျဖင့္ ရိွေနၾကၿပီး ေနာက္ထပ္လည္း အမ်ဳိးအစား မ်ားလွတဲ့ စြမ္းရည္ျမွင့္ သင္တန္းေတြလည္း ရိွပါေသးတယ္။ ဒါေတြဟာ လူတုိင္း လူတုိင္း ႏုိင္ငံသားတုိင္း သိထားသင့္တဲ့ ကိစၥမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုသင္တန္းမ်ဳိး ေပးျခင္း ဟာလည္း ႀကိဳဆိုရမွာပါဘဲ။
အလယ္ကလပ္ေနေသး
သို႔ေသာ္လည္း တခ်ိန္ထဲမွာ အလွမ္းက်ယ္ အလယ္လပ္ေနတဲ့ အေျခအေနကို ျမင္ရျပန္ပါတယ္။ ဘယ္လိုဘယ္ပံု အလယ္လပ္ေန သလဲ ဆိုတာကို ဆက္ေျပာပါ့မယ္။ အခုလို အေျပာင္းအလဲ စတင္ေနၿပီလို႔ ဆိုႏုိင္တဲ့ ကာလမွာ ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ စြမ္းရည္ျမွင့္ အရည္အခ်င္းျမွင့္ သင္တန္းေတြ လိုအပ္သလို စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ အေတြးအျမင္ဆိုင္ရာ အေထာက္အကူျပဳတဲ့ သင္တန္းေတြလည္း လိုေနၿပီဆိုတာကို စတင္ၿပီး သတိထားမိပါတယ္။ ဘယ္လိုစိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ အေထာက္အကူျပဳ သင္တန္းမ်ဳိးေတြလိုသလဲ။ လူတဦးနဲ႔တဦး အႏုိင္မက်င့္ဖို႔၊ အထက္စီးကေန မဆက္ဆံဖို႔၊ ဘာလူမ်ဳိးျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္ဘာသာကိုပဲ ကိုးကြယ္ကိုးကြယ္ ႏိုင္ငံသားအားလံုးဟာ တန္းတူျဖစ္တယ္ ဆိုတာကို နားလည္ဖို႔၊ ႏုိင္ငံသားမဟုတ္ေသာ္လည္း အၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ကိုယ့္ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ေနထုိင္ေနရတဲ့ သူမ်ားအေပၚလည္း ႏုိင့္ထက္စီးနင္း မျပဳလုပ္ဖို႔၊ အစြန္းေရာက္ အျပဳအမူ အယူအဆေတြကို ပယ္ႏုိင္ဖို႔၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရးအရ အစြန္းေရာက္ေစတဲ့ ေဟာေျပာပြဲေတြ လံႈ႔ေဆာ္မႈေတြ အေရးအသားေတြကို လက္မခံဖို႔ မႀကိဳဆိုဖို႔၊ အစြန္းေရာက္ေအာင္ တြန္းပို႔ေနတဲ့ မ်က္ကန္းမ်ဳိးခ်စ္ လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ မပါဝင္ဖို႔ စတာေတြကို ၿခံဳငံုမိေစတဲ့ သင္တန္းေတြလည္း အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနၿပီလို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။
မယဥ္ေက်းမႈမ်ားနဲ႔ ရုိင္းစုိင္းမႈမ်ား
အထက္မွာ ေျပာခဲ့တဲ့ စြမ္းရည္ျမွင့္သင္တန္းေတြ အမ်ဳိးအစားေပါင္း မ်ားစြာကို တက္ေရာက္သင္ၾကားခဲ့ ေလ့လာခဲ့ရင္ ယဥ္ေက်းၿပီ မရုိင္စုိင္းေတာ့ဘူးလို႔ ဆိုႏုိင္သလား။ လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားတဲ့ စိတ္ေတြပိုမို ျမွင့္တက္လာၿပီလို႔ေကာ ဆိုႏုိင္သလား။ ဥပမာ တခုေလာက္ ေျပာျခင္ပါတယ္။ အန္ဂ်ီအိုတခုမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ျမန္မာလူမ်ဳိးတဦး ႏုိင္ငံျခားမွာ စြမ္းရည္ျမႇင့္ ရက္တိုသင္တန္း သြားတက္ပါတယ္။ ျပန္လာေတာ့ ရန္ကုန္ေလဆိပ္မွာ တကၠဆီငွားပါတယ္။ ကားသမားကို သူကဒီလိုေမးပါတယ္။
အန္ဂ်ီအိုပုဂၢိဳလ္။ ။ ေဟ့ေကာင္ ႔ ႔ ႔ လွည္းတန္းကို သြားမယ္။ ဘယ္ေလာက္လဲကြ။
ကားသမား။ ။ ေျခာက္ေထာင္ပါခင္ဗ်ာ။
အန္ဂ်ီအိုပုဂၢိဳလ္။ ။ မင္းတို႔ဟာက မ်ားလွခ်ည္လား။ ေလးေထာင္ဆိုရင္ ဘယ္တကၠဆီမဆို ငွားလို႔ရတယ္။ ပါးေတာင္ အဆစ္ရုိက္လို႔ ရေသးတယ္။
ႏုိင္ငံျခားမွာ စြမ္းရည္ျမႇင့္ ရက္တိုသင္တန္းတက္ခဲ့တဲ့ သူဟာ သူ႔ရဲ့သက္ဆုိင္ရာ ဘာသာရပ္ကို အတုိင္းအတာ တခုအရ နားလည္ကြ်မ္းက်င္မႈ ရိွမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီသူဟာ ဘာေၾကာင့္ လူတဖက္သားကို ေမာက္ေမာက္မာမာ ရုိင္းရုိင္း စုိင္းစုိင္း ဆက္ဆံရ တာလဲ။
ေနာက္တခုလည္း ရိွပါေသးတယ္။ စစ္တပ္က တပ္ၾကပ္ႀကီးအဆင့္ေလာက္က ရဲတပ္ဖြဲ႔က ဒုရဲအုပ္တပြင့္ေလာက္ကို အခ်ိန္မေရြး လမ္းလယ္ေခါင္မွာ ပါးရုိက္လို႔ ရတယ္ဆိုတဲ့ အေျပာမ်ဳိးေတြပါ။ လုပ္လည္းလုပ္ပါတယ္။ ခံခဲ့ရဘူးတဲ့ ရဲအရာရိွေတြ မနည္းလွပါ။ ရဲဆိုတာ စစ္တပ္ရဲ့ လက္ေအာက္ခံ ကြ်န္သေဘာမ်ဳိးမို႔ ႏုိင္ခ်င္တုိင္း ႏုိင္စားလို႔ ရတယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆကေနတဆင့္ ရုိင္းစုိင္းတဲ့ လူသားခ်င္း မစာနာတဲ့ အေတြးအေခၚ ေပါက္ဖြားလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာင္းဆရာမ တေယာက္က ပုိက္ဆံမတတ္ႏုိင္တဲ့ ေက်ာင္းသားဆီက သူလိုခ်င္တဲ့ လက္ေဆာင္မရလို႔ အဲဒီေက်ာင္းသား ကို အတန္းထဲမွာ တခ်ိန္လံုး ရိုးမယ္ဖြဲ႔ အျပစ္ရွာ ေနတာမ်ဳိးကလည္း ယဥ္ေက်းမႈမဲ့တဲ့လုပ္ရပ္ အႏုိင္က်င့္တဲ့လုပ္ရပ္လို႔ ဆိုႏုိင္ပါေသးတယ္။ နာသံုးနာဆိုတာ ဒီေခတ္မွာ မရိွေတာ့ပါလို႔ဆိုရင္ လြန္တယ္ထင္မလား။ ဒီလို အျဖစ္အပ်က္မ်ဳိးေတြဟာ တုိင္းျပည္မွာ ေနရာအႏွံ႔ ျဖစ္ေနတာပါ။
ေမးစရာျဖစ္လာ
အခုျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ အစိုးရနဲ႔ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးက ပို႔ခ်ေနတဲ့ စြမ္းရည္ျမႇင့္သင္တန္းေတြဟာ လူေတြရ့ဲ စိတ္ေန သေဘာထားေတြ အျပဳအမူေတြ ယဥ္ေက်းလာေအာင္၊ လူသားခ်င္း စာနာတဲ့စိတ္ေတြ တဖြားဖြား ေပၚေပါက္လာေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ရဲ့လားဆိုတာ ေမးစရာျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ဘဲ စြမ္းရည္ျမႇင့္သင္တန္းေတြ မ်ားမ်ားတက္ထား ၿပီးရင္ အန္ဂ်ီအို ႀကီးငယ္လတ္ေတြမွာ လခေကာင္းေကာင္းနဲ႔ အလုပ္ရေအာင္ဆိုတဲ့ စိတ္ေတြကပဲ မ်ားေနသလား ဆိုတာကလည္း ေနာက္ထပ္ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္လာပါတယ္။ အခု နာမည္ႀကီးေနတဲ့ ျမန္မာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စင္တာမွာ တုိက္ရုိက္ျဖစ္ေစ သြယ္ဝုိက္၍ျဖစ္ေစ အလုပ္လုပ္ဖို႔အတြက္ ႏုိင္ငံျခားသား ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားလည္း အံုနဲ႔က်င္းနဲ႔ လာေနၾကတာ ျမင္ရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္အေရးကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေလ့လာေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စာအုပ္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ေရးခဲ့ဘူးတဲ့ ဆီြဒင္ႏုိင္ငံသား ဘာတဲလ္ လင္တနာကေတာ့ အဲသလိုမ်ဳိး ႏုိင္ငံျခားသား ေတြဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ဆိုတာကို အေၾကာင္းျပၿပီး ေရႊတြင္းတူးမယ့္ သူေတြလို႔ ေဝဖန္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့တာအျပင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို အေၾကာင္းျပလို႔ ႏုိင္ငံတကာကေန ဝင္လာမယ့္ ေငြေၾကးပမာဏက မ်ားလွတာမို႔ ဒီလုပ္ငန္းကို စီးပြားေရး အသြင္ သေဘာထားၿပီး လုပ္ကုိင္ေနတာကို ျမင္ေနရတဲ့အတြက္ “ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စီးပြားေရး လုပ္ငန္းႀကီးမွ ႀကိဳဆိုပါ၏” ဆိုၿပီး ခပ္ေထ့ေထ့ မွတ္ခ်က္ျခ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာရဲ့ လုပ္ငန္း ကုိင္ငန္းေတြထဲမွာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အတြင္း လူသားခ်င္းစာနာတဲ့ စိတ္ေတြ တိုးျမွင့္ေစတဲ့ လုပ္ငန္းမ်ဳိးေတြ ပါမပါ ဆိုတာကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမွာပါ။
အစြန္းေရာက္လံႈ႔ေဆာ္မႈေတြ
ရခုိင္အေရးကစလို႔ အခုလတ္တေလာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ မိတီၳလာအေရးအထိ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးကို တုိက္ရုိက္ျဖစ္ေစ သြယ္ဝုိက္၍ျဖစ္ေစ လံႈ႔ေဆာ္ေနတာေတြ ရိွတယ္ဆိုတာ ျမင္ရပါတယ္။ လူသတ္တာဟာ လူသတ္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသားေရး၊ စီးပြားေရးစတဲ့ ဒုိင္းေတြနဲ႔ ကာကြယ္ရံုနဲ႔ မလံုေလာက္ပါဘူး။ မေန႔တေန႔က ခိုးဝင္လာတဲ့သူေတြ အေပၚမွာ ဥပေဒအရ စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရွးျမန္မာမင္းမ်ား လက္ထက္ကစလို႔ (သို႔မဟုတ္) မ်ဳိးဆက္ေပါင္း မ်ားစြာ မိတီၳလာအပါအဝင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ေနထုိင္ေနၾကတဲ့ မြတ္စလင္မ်ားဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္က ႏုိင္ငံသားမြတ္စလင္ေတြ အကုန္လံုး ႏုိင္ငံျခားကို ထြက္ေျပးလို႔ ဒါမွမဟုတ္ အကုန္လုံး အေၾကာက္တရား ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာ ကူးေျပာင္းသြားရင္ေကာ ျမန္မာျပည္မွာ ျပႆနာေတြ ေအးေဆးလို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းမယ္ ထင္ပါသလား။
လံုးဝမထင္ပါလို႔ ႀကိဳတင္ေဟာကိန္း ထုတ္လုိက္ပါရေစ။ အဲဒီအခါမွာလည္း အားလံုး ဗုဒၶဘာသာဝင္တြ ျဖစ္တယ္ ဆိုေပမယ့္ ဒီေကာင္ေတြက ကုလားေတြ ကုလားဆက္ေတြ ဆိုၿပီး ဘာသာတူေပမယ့္ လူမ်ဳိးမတူတဲ့ အေပၚမွာ ျပႆနာေတြ ထပ္ျဖစ္လာႏုိင္ပါေသးတယ္။ အခု ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္တည္ေနတဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈဟာ ဘယ္သူ႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ခဲ့တာလဲ ဆိုတာကို နားလည္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသား မြတ္စလင္ေတြေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ႀကီး ဆင္းရဲသြားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အာဏာရွင္ေတြရဲ့ တုံးလြန္းတဲ့၊ မနာလိုစိတ္ ႀကီးမားလြန္းတဲ့ စိတ္ေနသေဘာထားေၾကာင့္ မြဲခဲ့ၾကရတာပါ။ တခါ မြတ္စလင္ ျပႆနာ မရိွေတာ့ရင္လည္း ထပ္ၿပီး ေပၚေပါက္လာမယ့္ အစြန္းေရာက္ေနာက္ထပ္ ကိစၥတခုကေတာ့ ခရစ္ယန္ဘာသာ ကိုးကြယ္တဲ့ ႏုိင္ငံသား တုိင္းရင္းသားေတြဟာ ပစ္မွတ္အသစ္ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္ ဆိုတာပါဘဲ။ အယူဘာသာခ်င္း တူရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထုိင္ႏုိင္မယ္လို႔ ထင္တာဟာ မွားယြင္းတဲ့ ခ်ဥ္းကပ္မႈပါ။ ေရွးတုန္းက ျမန္မာမင္းေတြဟာ မြန္မင္းေတြ၊ ရခုိင္မင္းေတြ၊ ရွမ္းေစာ္ဘြားေတြနဲ႔ စစ္ခင္းခဲ့ၾကတာ တၿခိမ္းၿခိမ္းပါဘဲ။ မြန္ေတြ၊ ရခုိင္ေတြ၊ ရွမ္းေတြလည္း ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ ပါဘဲ။ ဘာေၾကာင့္ စစ္ခင္းခဲ့ၾကတာလဲ။ ေလာဘေၾကာင့္ပါ။ ဘယ္လိုေလာဘ တုန္းဆိုေတာ့ မိမိ တန္ခိုးၾသဇာ ဘုန္းလက္ရုန္း ႀကီးမားတာကို ျပလိုတဲ့ ေလာဘေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုးမွာလည္း ဗုဒၶဘာသာဝင္ အခ်င္ခ်င္းလဲ သတ္ျဖတ္ ႏိွပ္ကြပ္ခဲ့တာကို ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။
မီးေတာက္ကို မႀကီးပါေစနဲ႔
ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြဖက္က မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး ႀကီးမားသထက္ ႀကီးလာၿပီး ထစ္ခနဲရိွ မြတ္စလင္ေတြကို အစုလုိက္ အၿပံဳလုိက္ သတ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ ျမန္မာျပည္အတြက္ အႏၱရာယ္ ရိွပါတယ္။ တကမၻာလံုးဟာ အင္တာနက္ ကြန္ယက္ႀကီးနဲ႔ ဆက္သြယ္ေနၾကတဲ့ ကာလျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္တဲ့ ျပႆနာဟာ ျမန္မာျပည္မွာဘဲ အဆံုးသတ္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ နားလည္ၾကဖို႔ လိုပါတယ္။ ဘဂၤလားဒက္ရွ္ နယ္စပ္ အေျခစိုက္ အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ထုိင္းႏုိင္ငံေတာင္ပုိင္းက ခြဲထြက္ေရး မေလးႏြယ္ဖြား မြတ္စလင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ဖိလစ္ပုိင္ေတာင္ပုိင္းက အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္အဖြဲ႔ေတြ၊ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ မေလးရွားက လွ်ဳိ႔ဝွက္ အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္အဖြဲေတြနဲ႔ ျမန္မာ ႏုိင္ငံသား မြတ္စလင္ေတြ တေန႔မွာ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ကုန္ၾကၿပီး အႀကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြ ဒီေဒသအတြင္းမွာ ႀကီးမားလာေအာင္ လက္ရပ္ေခၚတဲ့ လုပ္ရပ္မ်ားကို မလုပ္မိဖို႔ လိုပါတယ္။ ကိုယ့္ဖက္က ဉာဏ္ႀကီးႀကီးထားဖို႔ ဆိုလိုတာပါ။
ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ အေမွ်ာ္အျမင္ ႀကီးမားဖို႔၊ သည္းခံစိတ္တရား ႀကီးမားဖို႔ကလည္း အခရာၾကပါတယ္။ ဘာမွမေျပာဘဲ ၿငိမ္ေနတယ္ဆိုတာေၾကာင့္ အလိုတူ အလိုပါလို႔ စြပ္စြဲခံရႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆိုေရးရိွက ဆိုရမယ့္ သတိၱရိွဖို႔ လိုပါတယ္။ ႏုိင္ငံသားေတြ အေနနဲ႔လည္း ႏုိင္ငံေရးကို ႏုိင္ငံေရးလို နားလည္ၿပီး အရပ္ဖက္ ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မဟုတ္သူေတြ (ဘာသာေရးနဲ႔ လူမ်ဳိးေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြ) ေသြးထိုးတာ ေျမႇာက္ပင့္တာေတြကို နားမေယာင္ဖို႔လည္း လုိပါတယ္။ လူမ်ဳိးေရးဘာသာေရးကို ခုတုန္းလုပ္ေလ့ရိွတဲ့ အရပ္သားႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုလည္း မေထာက္ခံဖို႔ လိုပါတယ္။ မီးေတာက္ကို ဒီထက္ဒီ မႀကီးမားေစဘဲ မီးၿငိမ္းသည္ အထိ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အေလးအနက္ ထားသင့္တယ္လို႔ ေထာက္ျပလိုပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသား မြတ္စလင္ေတြကို အကုန္ ေခ်မႈန္းၿပီးရင္ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ စီးပြားေရးတက္လာမယ္ ဆိုတာ ျဖစ္ႏုိင္မျဖစ္ႏုိင္ စဥ္းစားဖို႔ လိုပါတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာလည္း ရိုးရိုးသားသား လုပ္ကုိင္ စားေသာက္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံသားမြတ္စလင္ ဘာသာဝင္ေတြကို အစိုးရအေနနဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။
လူမ်ဳိးေရးဘာသာေရး အေျခခံတဲ့ မီးေတာက္ကို ႀကီးထြားမလာဖို႔ အတြက္ သတင္းမီဒီယာမ်ားရဲ့ အခန္းက႑ကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ကေလာင္ကို မရမ္းဘဲ၊ ဘက္မလိုက္ဘဲ အရိွကိုအရိွအတုိင္း သတၱိရိွရိွ ရဲရဲရင့္ရင့္ ေျပာႏုိင္ေရးႏုိင္ဖို႔ လုိပါတယ္။ တစံုတခုကို ေၾကာက္ေနရလို႔ ကေလာင္နဲ႔ ကင္မရာကို ဖြက္ထားရတာမ်ဳိး မျဖစ္ေစလိုပါ။ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာကို ေရွ႔တန္းတင္ၿပီး နာဇီလက္သစ္ ဒါမွမဟုတ္ အေသးစားဖက္ဆစ္ အေတြးအေခၚမ်ဳိး ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အတြင္း ေပၚေပါက္လာမွာကို တားဆီးဖို႔ သတင္းမီဒီယာမ်ားမွာလည္း တာဝန္ရိွတယ္ဆိုတာ ေျပာလိုပါတယ္။
အာေသာကမင္းႀကီးရဲ့ လူသားဆန္မႈ
ဘုန္းတန္ခုိးၾသဇာကို ျပသလိုတဲ့ ေလာဘေၾကာင့္ အာေသာကမင္းႀကီးဟာ မေရတြက္ႏုိင္ေအာင္ စစ္ပြဲမ်ားကို ဆင္ႏဲႊခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ကာလဂၤတုိင္းကို ရက္ရက္စက္စက္ ေခ်မႈန္းအၿပီးမွာ ေတာင္ပံုရာပံု ျဖစ္ေနတဲ့ လူေသအေလာင္းေတြကို ၾကည့္ၿပီး ေနာင္တရခဲ့ပါတယ္။ သူကိုယ္တုိင္လည္း ေနာက္ဆံုးမွာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ တဦး ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ မတူကြဲျပားတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အတြင္းမွာ သည္းခံမႈတရား ခြင့္လႊတ္မႈတရားဟာ အေရးႀကီးတယ္ ဆိုတာကို ထိုးထြင္းျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေႏွာင္းလူေတြ သင္ခန္းစာယူဖို႔ ေက်ာက္စာေရးထုိးခဲ့ပါတယ္။ အာေသာက မင္းႀကီးရဲ့ ဆိုလိုခ်က္က ဒီလိုပါ။
“လူတဦးတေယာက္သည္ မိမိအစုအဖြဲ႔ မိမိလူမ်ဳိးအုပ္စုကိုသာ တန္ဖိုးထားခ်စ္ျမတ္ႏုိး၍ အမ်ဳိးမတူ အုပ္စုမတူသည့္ အျခားသူ တဦးဦးကို ေစာ္ကားေမာ္ကား ခ်ဳိးခ်ဳိးဖဲ့ဖဲ့ ျပဳလုပ္ျခင္း မရိွေစရ။ တိက်ေသခ်ာခုိင္လံုသည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္မရိွဘဲ တုိက္ခိုက္ သတ္ျဖတ္ ပ်က္စီးေၾကျပဳန္းျခင္း အမႈကို မျဖစ္ေစရ။ လူတုိင္းလူတုိင္းသည္ ၎တို႔၏ သက္ဆုိင္ရာ မ်ဳိးႏြယ္အုပ္စု အေပၚတြင္ ခ်စ္ျမတ္ႏုိး တန္ဖိုးထားရန္ ထုိက္တန္ေသာ အခြင့္အေရးရိွသည္။ လူတဦးတေယာက္သည္ သူ၏မ်ဳိးႏြယ္စု ေကာင္းက်ဳိးကို ေဆာင္ရြက္ရင္း အျခားမ်ဳိးႏြယ္စုဝင္မ်ား၏ ေကာင္းက်ဳိးအတြက္လည္း တခ်ိန္ထဲတြင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္သည္။ ေျပာင္းျပန္ ၾကည့္လတ္ေသာ္ မိမိမ်ဳိးႏြယ္စု၏ ေကာင္းက်ဳိးကို မေဆာင္ရြက္ဘဲ ထိခုိက္အာင္ ေဆာင္ရြက္သူသည္ အျခား မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား အတြက္လည္း ေကာင္းက်ဳိးကို ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္မည္မဟုတ္။ မိမိမ်ဳိးႏြယ္စု ေကာင္းစားေရးအတြက္ အျခား မ်ဳိးႏြယ္စု တခုကို တုိက္ခုိက္သတ္ျဖတ္ ေခ်မႈန္းပါက ထိုလုပ္ရပ္သည္ တခ်ိန္တြင္ မိမိမ်ဳိးႏြယ္အုပ္စုကိုသာ တဖန္ျပန္လည္၍ ဒဏ္ရာအနာတရ ျဖစ္ေစကာ အက်ဳိးယုတ္ေစသည္။”
လိုေနတာက
ျပန္ေကာက္ရမယ္ဆိုရင္ ကေန႔ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္း လိုေနတာက လူသားခ်င္းစာနာ တန္ဖိုးထားတဲ့ စိတ္ျဖစ္ပါတယ္။ အျပန္အလွန္ေလးစားမႈနဲ႔ တန္းတူညီမွ်မႈ ကလည္း တခါထဲ ကပ္ပါေနပါတယ္။ သည္းခံစိတ္ႀကီးမားမႈကလည္း မရိွမျဖစ္ လိုအပ္ပါတယ္။ ထစ္ခနဲရိွ ေဆာ္ထည့္လုိက္မယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ထားမ်ဳိးေတြကို ျပဳျပင္ဖို႔ လိုပါၿပီ။ ႏုိင္ငံသား မြတ္စလင္ ဘာသာဝင္ေတြဟာ တဆင့္နိမ့္ ႏုိင္ငံသားမ်ား မဟုတ္ပါ။ အားလံုးနဲ႔ တန္းတူရည္တူရိွတဲ့ ႏုိင္ငံသားေတြ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ နားလည္ဖို႔ လိုပါတယ္။ မၾကာေသးခင္က ရွမ္းေခါင္းေဆာင္တဦး ေျပာခဲ့တာ တခုရိွပါတယ္။ တုိင္းရင္းသားေတြဟာ ျမန္မာေတြနဲ႔ ႏုိင္းယွဥ္လုိက္ရင္ ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးအရ ဒုတိယတန္းစား ႏုိင္ငံသားလို ဆက္ဆံခံေနရတယ္လို႔ ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ သူတို႔လက္ေတြ႔ ခံစားေနရတဲ့ ခံစားခ်က္အမွန္ျဖစ္ပါတယ္။ ျပန္ေကာက္ရမယ္ဆိုရင္ ကေန႔ ေခတ္စားလာတဲ့ စြမ္းရည္ျမႇင့္သင္တန္းမ်ားမွာ ရုပ္ပုိင္းအသိပညာ အတတ္ပညာမ်ားသာ မကဘဲ လူသားခ်င္းစာနာ တန္ဖိုးထားဖို႔၊ ႏုိင္ငံသားအားလံုးဟာ တန္းတူျဖစ္ၿပီး အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ ေလးစားၾကဖို႔ စတဲ့ အေတြးအျမင္ အယူအဆေတြကိုပါ မွ်ေဝႏုိင္တဲ့ သင္တန္းမ်ား ျဖစ္လာေစဖို႔ ဆႏၵျပဳလုိက္ ရပါတယ္။
ေဇာ္မင္း
၂၅ ရက္၊ ဧၿပီလ၊ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္
ႏုိင္ငံျခားအလွဴရွင္မ်ားရဲ့ သဘာဝအရ သူတို႔မွာ သူတို႔ရဲ့ေပၚလစီေတြ ရိွပါတယ္။ အဲတာေၾကာင့္ တခ်ဳိ႔ေသာ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားဟာ ႏုိင္ငံျခားအလွဴရွင္မ်ားရဲ့ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ေပၚလစီအတိုင္း အလုပ္လုပ္ဖို႔ လိုအပ္လာပါတယ္။ အဲသလို အေျခအေနမ်ဳိးမွာ ႏုိင္ငံျခားအလွဴရွင္မ်ားရဲ့ ေပၚလစီတခ်ဳိ႔ဟာ ကိုယ့္ေျမကိုယ့္ေရနဲ႔ စပ္ဟပ္ရဲ့လား ဆိုတာကို ထဲ့သြင္း တြက္ခ်က္ၿပီး လုပ္ကုိင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပိုသင့္ေတာ္မယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံျခားအလွဴရွင္မ်ား အေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္လို အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လာကာစ ႏုိင္ငံေတြကို ကူညီတဲ့ေနရာမွာ စြမ္းရည္ျမႇင့္ သင္တန္းေတြ ေပးတာကို အေလးထားပါတယ္။ ၿပိဳက်ခဲ့တဲ့ ၿပိဳက်ေနတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတခုကို ဆယ္မဖို႔ အလုပ္လုပ္ ၾကတဲ့ေနရာမွာ စြမ္းရည္ျမႇင့္သင္တန္းေတြ လိုတာ ကလည္း အမွန္ပါဘဲ။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ အခုျမင္ရသေလာက္ ဆိုရင္ စြမ္းရည္ျမွင့္ သင္တန္း အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ၿမိဳ႔ႀကီး မ်ားရဲ့ ေဟာ္တယ္မ်ား ခန္းမမ်ားမွာသာ ျပဳလုပ္ေနတာက အမ်ားစုလို႔ ဆိုႏုိင္ပါတယ္။
သင္တန္းေတြက အမ်ဳိးစံု
ကေလးအခြင့္အေရး၊ အမ်ဳိးသမီးအမ်ားသား တန္းတူအခြင့္အေရး၊ ေသာက္ေရသန္႔ရရိွေရး၊ ေျမျမဳပ္မုိင္းမ်ား အႏၱရာယ္၊ လယ္သမား အလုပ္သမား အခြင့္အေရး၊ ေက်ာင္းသားအခြင့္အေရး၊ လူကုန္ကူးျခင္း တားဆီးတုိက္ဖ်က္ေရး၊ မူးယစ္ေဆးဝါး ႏိွမ္နင္းေရး၊ ဘိန္းအစားထိုး သီးႏွံစုိက္ပ်ဳိးေရး၊ ပဋိပကၡမ်ား ေျဖရွင္းျခင္းႏွင့္ အေျဖရွာျခင္း၊ ဒုိင္ယာေလာ့ ျပဳလုပ္နည္း၊ ျမစ္ေၾကာင္းမ်ား ထိန္းသိမ္းေရး၊ သစ္ပင္မ်ားျပန္စုိက္ျခင္း၊ စားနပ္ရိကၡာ ဖူလံုေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရး၊ က်န္းမာေရး ပညာေပး သင္တန္းမ်ား၊ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားႏွင့္ဓာတ္ေျမၾသဇာမ်ား၏ အႏၱရာယ္ သင္တန္းမ်ား၊ ကြန္ျပဴတာသင္တန္းမ်ား၊ အဂၤလိပ္စာ သင္တန္းမ်ား၊ ပေရာဂ်က္ ပရိုပိုဆယ္ ေရးနည္းသင္တန္း၊ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ အပါအဝင္ ဆက္စပ္သင္တန္းမ်ား စသျဖင့္ ရိွေနၾကၿပီး ေနာက္ထပ္လည္း အမ်ဳိးအစား မ်ားလွတဲ့ စြမ္းရည္ျမွင့္ သင္တန္းေတြလည္း ရိွပါေသးတယ္။ ဒါေတြဟာ လူတုိင္း လူတုိင္း ႏုိင္ငံသားတုိင္း သိထားသင့္တဲ့ ကိစၥမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုသင္တန္းမ်ဳိး ေပးျခင္း ဟာလည္း ႀကိဳဆိုရမွာပါဘဲ။
အလယ္ကလပ္ေနေသး
သို႔ေသာ္လည္း တခ်ိန္ထဲမွာ အလွမ္းက်ယ္ အလယ္လပ္ေနတဲ့ အေျခအေနကို ျမင္ရျပန္ပါတယ္။ ဘယ္လိုဘယ္ပံု အလယ္လပ္ေန သလဲ ဆိုတာကို ဆက္ေျပာပါ့မယ္။ အခုလို အေျပာင္းအလဲ စတင္ေနၿပီလို႔ ဆိုႏုိင္တဲ့ ကာလမွာ ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ စြမ္းရည္ျမွင့္ အရည္အခ်င္းျမွင့္ သင္တန္းေတြ လိုအပ္သလို စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ အေတြးအျမင္ဆိုင္ရာ အေထာက္အကူျပဳတဲ့ သင္တန္းေတြလည္း လိုေနၿပီဆိုတာကို စတင္ၿပီး သတိထားမိပါတယ္။ ဘယ္လိုစိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ အေထာက္အကူျပဳ သင္တန္းမ်ဳိးေတြလိုသလဲ။ လူတဦးနဲ႔တဦး အႏုိင္မက်င့္ဖို႔၊ အထက္စီးကေန မဆက္ဆံဖို႔၊ ဘာလူမ်ဳိးျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္ဘာသာကိုပဲ ကိုးကြယ္ကိုးကြယ္ ႏိုင္ငံသားအားလံုးဟာ တန္းတူျဖစ္တယ္ ဆိုတာကို နားလည္ဖို႔၊ ႏုိင္ငံသားမဟုတ္ေသာ္လည္း အၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ကိုယ့္ႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ေနထုိင္ေနရတဲ့ သူမ်ားအေပၚလည္း ႏုိင့္ထက္စီးနင္း မျပဳလုပ္ဖို႔၊ အစြန္းေရာက္ အျပဳအမူ အယူအဆေတြကို ပယ္ႏုိင္ဖို႔၊ လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရးအရ အစြန္းေရာက္ေစတဲ့ ေဟာေျပာပြဲေတြ လံႈ႔ေဆာ္မႈေတြ အေရးအသားေတြကို လက္မခံဖို႔ မႀကိဳဆိုဖို႔၊ အစြန္းေရာက္ေအာင္ တြန္းပို႔ေနတဲ့ မ်က္ကန္းမ်ဳိးခ်စ္ လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ မပါဝင္ဖို႔ စတာေတြကို ၿခံဳငံုမိေစတဲ့ သင္တန္းေတြလည္း အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနၿပီလို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။
မယဥ္ေက်းမႈမ်ားနဲ႔ ရုိင္းစုိင္းမႈမ်ား
အထက္မွာ ေျပာခဲ့တဲ့ စြမ္းရည္ျမွင့္သင္တန္းေတြ အမ်ဳိးအစားေပါင္း မ်ားစြာကို တက္ေရာက္သင္ၾကားခဲ့ ေလ့လာခဲ့ရင္ ယဥ္ေက်းၿပီ မရုိင္စုိင္းေတာ့ဘူးလို႔ ဆိုႏုိင္သလား။ လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားတဲ့ စိတ္ေတြပိုမို ျမွင့္တက္လာၿပီလို႔ေကာ ဆိုႏုိင္သလား။ ဥပမာ တခုေလာက္ ေျပာျခင္ပါတယ္။ အန္ဂ်ီအိုတခုမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ျမန္မာလူမ်ဳိးတဦး ႏုိင္ငံျခားမွာ စြမ္းရည္ျမႇင့္ ရက္တိုသင္တန္း သြားတက္ပါတယ္။ ျပန္လာေတာ့ ရန္ကုန္ေလဆိပ္မွာ တကၠဆီငွားပါတယ္။ ကားသမားကို သူကဒီလိုေမးပါတယ္။
အန္ဂ်ီအိုပုဂၢိဳလ္။ ။ ေဟ့ေကာင္ ႔ ႔ ႔ လွည္းတန္းကို သြားမယ္။ ဘယ္ေလာက္လဲကြ။
ကားသမား။ ။ ေျခာက္ေထာင္ပါခင္ဗ်ာ။
အန္ဂ်ီအိုပုဂၢိဳလ္။ ။ မင္းတို႔ဟာက မ်ားလွခ်ည္လား။ ေလးေထာင္ဆိုရင္ ဘယ္တကၠဆီမဆို ငွားလို႔ရတယ္။ ပါးေတာင္ အဆစ္ရုိက္လို႔ ရေသးတယ္။
ႏုိင္ငံျခားမွာ စြမ္းရည္ျမႇင့္ ရက္တိုသင္တန္းတက္ခဲ့တဲ့ သူဟာ သူ႔ရဲ့သက္ဆုိင္ရာ ဘာသာရပ္ကို အတုိင္းအတာ တခုအရ နားလည္ကြ်မ္းက်င္မႈ ရိွမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီသူဟာ ဘာေၾကာင့္ လူတဖက္သားကို ေမာက္ေမာက္မာမာ ရုိင္းရုိင္း စုိင္းစုိင္း ဆက္ဆံရ တာလဲ။
ေနာက္တခုလည္း ရိွပါေသးတယ္။ စစ္တပ္က တပ္ၾကပ္ႀကီးအဆင့္ေလာက္က ရဲတပ္ဖြဲ႔က ဒုရဲအုပ္တပြင့္ေလာက္ကို အခ်ိန္မေရြး လမ္းလယ္ေခါင္မွာ ပါးရုိက္လို႔ ရတယ္ဆိုတဲ့ အေျပာမ်ဳိးေတြပါ။ လုပ္လည္းလုပ္ပါတယ္။ ခံခဲ့ရဘူးတဲ့ ရဲအရာရိွေတြ မနည္းလွပါ။ ရဲဆိုတာ စစ္တပ္ရဲ့ လက္ေအာက္ခံ ကြ်န္သေဘာမ်ဳိးမို႔ ႏုိင္ခ်င္တုိင္း ႏုိင္စားလို႔ ရတယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆကေနတဆင့္ ရုိင္းစုိင္းတဲ့ လူသားခ်င္း မစာနာတဲ့ အေတြးအေခၚ ေပါက္ဖြားလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာင္းဆရာမ တေယာက္က ပုိက္ဆံမတတ္ႏုိင္တဲ့ ေက်ာင္းသားဆီက သူလိုခ်င္တဲ့ လက္ေဆာင္မရလို႔ အဲဒီေက်ာင္းသား ကို အတန္းထဲမွာ တခ်ိန္လံုး ရိုးမယ္ဖြဲ႔ အျပစ္ရွာ ေနတာမ်ဳိးကလည္း ယဥ္ေက်းမႈမဲ့တဲ့လုပ္ရပ္ အႏုိင္က်င့္တဲ့လုပ္ရပ္လို႔ ဆိုႏုိင္ပါေသးတယ္။ နာသံုးနာဆိုတာ ဒီေခတ္မွာ မရိွေတာ့ပါလို႔ဆိုရင္ လြန္တယ္ထင္မလား။ ဒီလို အျဖစ္အပ်က္မ်ဳိးေတြဟာ တုိင္းျပည္မွာ ေနရာအႏွံ႔ ျဖစ္ေနတာပါ။
ေမးစရာျဖစ္လာ
အခုျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ အစိုးရနဲ႔ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးက ပို႔ခ်ေနတဲ့ စြမ္းရည္ျမႇင့္သင္တန္းေတြဟာ လူေတြရ့ဲ စိတ္ေန သေဘာထားေတြ အျပဳအမူေတြ ယဥ္ေက်းလာေအာင္၊ လူသားခ်င္း စာနာတဲ့စိတ္ေတြ တဖြားဖြား ေပၚေပါက္လာေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ရဲ့လားဆိုတာ ေမးစရာျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ဘဲ စြမ္းရည္ျမႇင့္သင္တန္းေတြ မ်ားမ်ားတက္ထား ၿပီးရင္ အန္ဂ်ီအို ႀကီးငယ္လတ္ေတြမွာ လခေကာင္းေကာင္းနဲ႔ အလုပ္ရေအာင္ဆိုတဲ့ စိတ္ေတြကပဲ မ်ားေနသလား ဆိုတာကလည္း ေနာက္ထပ္ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္လာပါတယ္။ အခု နာမည္ႀကီးေနတဲ့ ျမန္မာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စင္တာမွာ တုိက္ရုိက္ျဖစ္ေစ သြယ္ဝုိက္၍ျဖစ္ေစ အလုပ္လုပ္ဖို႔အတြက္ ႏုိင္ငံျခားသား ကြ်မ္းက်င္သူမ်ားလည္း အံုနဲ႔က်င္းနဲ႔ လာေနၾကတာ ျမင္ရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္အေရးကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေလ့လာေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စာအုပ္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ေရးခဲ့ဘူးတဲ့ ဆီြဒင္ႏုိင္ငံသား ဘာတဲလ္ လင္တနာကေတာ့ အဲသလိုမ်ဳိး ႏုိင္ငံျခားသား ေတြဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ဆိုတာကို အေၾကာင္းျပၿပီး ေရႊတြင္းတူးမယ့္ သူေတြလို႔ ေဝဖန္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့တာအျပင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို အေၾကာင္းျပလို႔ ႏုိင္ငံတကာကေန ဝင္လာမယ့္ ေငြေၾကးပမာဏက မ်ားလွတာမို႔ ဒီလုပ္ငန္းကို စီးပြားေရး အသြင္ သေဘာထားၿပီး လုပ္ကုိင္ေနတာကို ျမင္ေနရတဲ့အတြက္ “ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စီးပြားေရး လုပ္ငန္းႀကီးမွ ႀကိဳဆိုပါ၏” ဆိုၿပီး ခပ္ေထ့ေထ့ မွတ္ခ်က္ျခ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာရဲ့ လုပ္ငန္း ကုိင္ငန္းေတြထဲမွာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အတြင္း လူသားခ်င္းစာနာတဲ့ စိတ္ေတြ တိုးျမွင့္ေစတဲ့ လုပ္ငန္းမ်ဳိးေတြ ပါမပါ ဆိုတာကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမွာပါ။
အစြန္းေရာက္လံႈ႔ေဆာ္မႈေတြ
ရခုိင္အေရးကစလို႔ အခုလတ္တေလာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ မိတီၳလာအေရးအထိ မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရးကို တုိက္ရုိက္ျဖစ္ေစ သြယ္ဝုိက္၍ျဖစ္ေစ လံႈ႔ေဆာ္ေနတာေတြ ရိွတယ္ဆိုတာ ျမင္ရပါတယ္။ လူသတ္တာဟာ လူသတ္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသားေရး၊ စီးပြားေရးစတဲ့ ဒုိင္းေတြနဲ႔ ကာကြယ္ရံုနဲ႔ မလံုေလာက္ပါဘူး။ မေန႔တေန႔က ခိုးဝင္လာတဲ့သူေတြ အေပၚမွာ ဥပေဒအရ စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရွးျမန္မာမင္းမ်ား လက္ထက္ကစလို႔ (သို႔မဟုတ္) မ်ဳိးဆက္ေပါင္း မ်ားစြာ မိတီၳလာအပါအဝင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ေနထုိင္ေနၾကတဲ့ မြတ္စလင္မ်ားဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္က ႏုိင္ငံသားမြတ္စလင္ေတြ အကုန္လံုး ႏုိင္ငံျခားကို ထြက္ေျပးလို႔ ဒါမွမဟုတ္ အကုန္လုံး အေၾကာက္တရား ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာ ကူးေျပာင္းသြားရင္ေကာ ျမန္မာျပည္မွာ ျပႆနာေတြ ေအးေဆးလို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းမယ္ ထင္ပါသလား။
လံုးဝမထင္ပါလို႔ ႀကိဳတင္ေဟာကိန္း ထုတ္လုိက္ပါရေစ။ အဲဒီအခါမွာလည္း အားလံုး ဗုဒၶဘာသာဝင္တြ ျဖစ္တယ္ ဆိုေပမယ့္ ဒီေကာင္ေတြက ကုလားေတြ ကုလားဆက္ေတြ ဆိုၿပီး ဘာသာတူေပမယ့္ လူမ်ဳိးမတူတဲ့ အေပၚမွာ ျပႆနာေတြ ထပ္ျဖစ္လာႏုိင္ပါေသးတယ္။ အခု ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္တည္ေနတဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈဟာ ဘယ္သူ႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ခဲ့တာလဲ ဆိုတာကို နားလည္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသား မြတ္စလင္ေတြေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ႀကီး ဆင္းရဲသြားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အာဏာရွင္ေတြရဲ့ တုံးလြန္းတဲ့၊ မနာလိုစိတ္ ႀကီးမားလြန္းတဲ့ စိတ္ေနသေဘာထားေၾကာင့္ မြဲခဲ့ၾကရတာပါ။ တခါ မြတ္စလင္ ျပႆနာ မရိွေတာ့ရင္လည္း ထပ္ၿပီး ေပၚေပါက္လာမယ့္ အစြန္းေရာက္ေနာက္ထပ္ ကိစၥတခုကေတာ့ ခရစ္ယန္ဘာသာ ကိုးကြယ္တဲ့ ႏုိင္ငံသား တုိင္းရင္းသားေတြဟာ ပစ္မွတ္အသစ္ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္ ဆိုတာပါဘဲ။ အယူဘာသာခ်င္း တူရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထုိင္ႏုိင္မယ္လို႔ ထင္တာဟာ မွားယြင္းတဲ့ ခ်ဥ္းကပ္မႈပါ။ ေရွးတုန္းက ျမန္မာမင္းေတြဟာ မြန္မင္းေတြ၊ ရခုိင္မင္းေတြ၊ ရွမ္းေစာ္ဘြားေတြနဲ႔ စစ္ခင္းခဲ့ၾကတာ တၿခိမ္းၿခိမ္းပါဘဲ။ မြန္ေတြ၊ ရခုိင္ေတြ၊ ရွမ္းေတြလည္း ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ ပါဘဲ။ ဘာေၾကာင့္ စစ္ခင္းခဲ့ၾကတာလဲ။ ေလာဘေၾကာင့္ပါ။ ဘယ္လိုေလာဘ တုန္းဆိုေတာ့ မိမိ တန္ခိုးၾသဇာ ဘုန္းလက္ရုန္း ႀကီးမားတာကို ျပလိုတဲ့ ေလာဘေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုးမွာလည္း ဗုဒၶဘာသာဝင္ အခ်င္ခ်င္းလဲ သတ္ျဖတ္ ႏိွပ္ကြပ္ခဲ့တာကို ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။
မီးေတာက္ကို မႀကီးပါေစနဲ႔
ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြဖက္က မြတ္စလင္ဆန္႔က်င္ေရး ႀကီးမားသထက္ ႀကီးလာၿပီး ထစ္ခနဲရိွ မြတ္စလင္ေတြကို အစုလုိက္ အၿပံဳလုိက္ သတ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ ျမန္မာျပည္အတြက္ အႏၱရာယ္ ရိွပါတယ္။ တကမၻာလံုးဟာ အင္တာနက္ ကြန္ယက္ႀကီးနဲ႔ ဆက္သြယ္ေနၾကတဲ့ ကာလျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္တဲ့ ျပႆနာဟာ ျမန္မာျပည္မွာဘဲ အဆံုးသတ္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ နားလည္ၾကဖို႔ လိုပါတယ္။ ဘဂၤလားဒက္ရွ္ နယ္စပ္ အေျခစိုက္ အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ထုိင္းႏုိင္ငံေတာင္ပုိင္းက ခြဲထြက္ေရး မေလးႏြယ္ဖြား မြတ္စလင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ဖိလစ္ပုိင္ေတာင္ပုိင္းက အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္အဖြဲ႔ေတြ၊ အင္ဒိုနီးရွားနဲ႔ မေလးရွားက လွ်ဳိ႔ဝွက္ အစြန္းေရာက္ မြတ္စလင္အဖြဲေတြနဲ႔ ျမန္မာ ႏုိင္ငံသား မြတ္စလင္ေတြ တေန႔မွာ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ကုန္ၾကၿပီး အႀကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈေတြ ဒီေဒသအတြင္းမွာ ႀကီးမားလာေအာင္ လက္ရပ္ေခၚတဲ့ လုပ္ရပ္မ်ားကို မလုပ္မိဖို႔ လိုပါတယ္။ ကိုယ့္ဖက္က ဉာဏ္ႀကီးႀကီးထားဖို႔ ဆိုလိုတာပါ။
ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ အေမွ်ာ္အျမင္ ႀကီးမားဖို႔၊ သည္းခံစိတ္တရား ႀကီးမားဖို႔ကလည္း အခရာၾကပါတယ္။ ဘာမွမေျပာဘဲ ၿငိမ္ေနတယ္ဆိုတာေၾကာင့္ အလိုတူ အလိုပါလို႔ စြပ္စြဲခံရႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆိုေရးရိွက ဆိုရမယ့္ သတိၱရိွဖို႔ လိုပါတယ္။ ႏုိင္ငံသားေတြ အေနနဲ႔လည္း ႏုိင္ငံေရးကို ႏုိင္ငံေရးလို နားလည္ၿပီး အရပ္ဖက္ ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မဟုတ္သူေတြ (ဘာသာေရးနဲ႔ လူမ်ဳိးေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြ) ေသြးထိုးတာ ေျမႇာက္ပင့္တာေတြကို နားမေယာင္ဖို႔လည္း လုိပါတယ္။ လူမ်ဳိးေရးဘာသာေရးကို ခုတုန္းလုပ္ေလ့ရိွတဲ့ အရပ္သားႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုလည္း မေထာက္ခံဖို႔ လိုပါတယ္။ မီးေတာက္ကို ဒီထက္ဒီ မႀကီးမားေစဘဲ မီးၿငိမ္းသည္ အထိ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အေလးအနက္ ထားသင့္တယ္လို႔ ေထာက္ျပလိုပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသား မြတ္စလင္ေတြကို အကုန္ ေခ်မႈန္းၿပီးရင္ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ စီးပြားေရးတက္လာမယ္ ဆိုတာ ျဖစ္ႏုိင္မျဖစ္ႏုိင္ စဥ္းစားဖို႔ လိုပါတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာလည္း ရိုးရိုးသားသား လုပ္ကုိင္ စားေသာက္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံသားမြတ္စလင္ ဘာသာဝင္ေတြကို အစိုးရအေနနဲ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။
လူမ်ဳိးေရးဘာသာေရး အေျခခံတဲ့ မီးေတာက္ကို ႀကီးထြားမလာဖို႔ အတြက္ သတင္းမီဒီယာမ်ားရဲ့ အခန္းက႑ကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ကေလာင္ကို မရမ္းဘဲ၊ ဘက္မလိုက္ဘဲ အရိွကိုအရိွအတုိင္း သတၱိရိွရိွ ရဲရဲရင့္ရင့္ ေျပာႏုိင္ေရးႏုိင္ဖို႔ လုိပါတယ္။ တစံုတခုကို ေၾကာက္ေနရလို႔ ကေလာင္နဲ႔ ကင္မရာကို ဖြက္ထားရတာမ်ဳိး မျဖစ္ေစလိုပါ။ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာကို ေရွ႔တန္းတင္ၿပီး နာဇီလက္သစ္ ဒါမွမဟုတ္ အေသးစားဖက္ဆစ္ အေတြးအေခၚမ်ဳိး ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အတြင္း ေပၚေပါက္လာမွာကို တားဆီးဖို႔ သတင္းမီဒီယာမ်ားမွာလည္း တာဝန္ရိွတယ္ဆိုတာ ေျပာလိုပါတယ္။
အာေသာကမင္းႀကီးရဲ့ လူသားဆန္မႈ
ဘုန္းတန္ခုိးၾသဇာကို ျပသလိုတဲ့ ေလာဘေၾကာင့္ အာေသာကမင္းႀကီးဟာ မေရတြက္ႏုိင္ေအာင္ စစ္ပြဲမ်ားကို ဆင္ႏဲႊခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ကာလဂၤတုိင္းကို ရက္ရက္စက္စက္ ေခ်မႈန္းအၿပီးမွာ ေတာင္ပံုရာပံု ျဖစ္ေနတဲ့ လူေသအေလာင္းေတြကို ၾကည့္ၿပီး ေနာင္တရခဲ့ပါတယ္။ သူကိုယ္တုိင္လည္း ေနာက္ဆံုးမွာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ တဦး ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ မတူကြဲျပားတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အတြင္းမွာ သည္းခံမႈတရား ခြင့္လႊတ္မႈတရားဟာ အေရးႀကီးတယ္ ဆိုတာကို ထိုးထြင္းျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေႏွာင္းလူေတြ သင္ခန္းစာယူဖို႔ ေက်ာက္စာေရးထုိးခဲ့ပါတယ္။ အာေသာက မင္းႀကီးရဲ့ ဆိုလိုခ်က္က ဒီလိုပါ။
“လူတဦးတေယာက္သည္ မိမိအစုအဖြဲ႔ မိမိလူမ်ဳိးအုပ္စုကိုသာ တန္ဖိုးထားခ်စ္ျမတ္ႏုိး၍ အမ်ဳိးမတူ အုပ္စုမတူသည့္ အျခားသူ တဦးဦးကို ေစာ္ကားေမာ္ကား ခ်ဳိးခ်ဳိးဖဲ့ဖဲ့ ျပဳလုပ္ျခင္း မရိွေစရ။ တိက်ေသခ်ာခုိင္လံုသည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္မရိွဘဲ တုိက္ခိုက္ သတ္ျဖတ္ ပ်က္စီးေၾကျပဳန္းျခင္း အမႈကို မျဖစ္ေစရ။ လူတုိင္းလူတုိင္းသည္ ၎တို႔၏ သက္ဆုိင္ရာ မ်ဳိးႏြယ္အုပ္စု အေပၚတြင္ ခ်စ္ျမတ္ႏုိး တန္ဖိုးထားရန္ ထုိက္တန္ေသာ အခြင့္အေရးရိွသည္။ လူတဦးတေယာက္သည္ သူ၏မ်ဳိးႏြယ္စု ေကာင္းက်ဳိးကို ေဆာင္ရြက္ရင္း အျခားမ်ဳိးႏြယ္စုဝင္မ်ား၏ ေကာင္းက်ဳိးအတြက္လည္း တခ်ိန္ထဲတြင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္သည္။ ေျပာင္းျပန္ ၾကည့္လတ္ေသာ္ မိမိမ်ဳိးႏြယ္စု၏ ေကာင္းက်ဳိးကို မေဆာင္ရြက္ဘဲ ထိခုိက္အာင္ ေဆာင္ရြက္သူသည္ အျခား မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား အတြက္လည္း ေကာင္းက်ဳိးကို ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္မည္မဟုတ္။ မိမိမ်ဳိးႏြယ္စု ေကာင္းစားေရးအတြက္ အျခား မ်ဳိးႏြယ္စု တခုကို တုိက္ခုိက္သတ္ျဖတ္ ေခ်မႈန္းပါက ထိုလုပ္ရပ္သည္ တခ်ိန္တြင္ မိမိမ်ဳိးႏြယ္အုပ္စုကိုသာ တဖန္ျပန္လည္၍ ဒဏ္ရာအနာတရ ျဖစ္ေစကာ အက်ဳိးယုတ္ေစသည္။”
လိုေနတာက
ျပန္ေကာက္ရမယ္ဆိုရင္ ကေန႔ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္း လိုေနတာက လူသားခ်င္းစာနာ တန္ဖိုးထားတဲ့ စိတ္ျဖစ္ပါတယ္။ အျပန္အလွန္ေလးစားမႈနဲ႔ တန္းတူညီမွ်မႈ ကလည္း တခါထဲ ကပ္ပါေနပါတယ္။ သည္းခံစိတ္ႀကီးမားမႈကလည္း မရိွမျဖစ္ လိုအပ္ပါတယ္။ ထစ္ခနဲရိွ ေဆာ္ထည့္လုိက္မယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ထားမ်ဳိးေတြကို ျပဳျပင္ဖို႔ လိုပါၿပီ။ ႏုိင္ငံသား မြတ္စလင္ ဘာသာဝင္ေတြဟာ တဆင့္နိမ့္ ႏုိင္ငံသားမ်ား မဟုတ္ပါ။ အားလံုးနဲ႔ တန္းတူရည္တူရိွတဲ့ ႏုိင္ငံသားေတြ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ နားလည္ဖို႔ လိုပါတယ္။ မၾကာေသးခင္က ရွမ္းေခါင္းေဆာင္တဦး ေျပာခဲ့တာ တခုရိွပါတယ္။ တုိင္းရင္းသားေတြဟာ ျမန္မာေတြနဲ႔ ႏုိင္းယွဥ္လုိက္ရင္ ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးအရ ဒုတိယတန္းစား ႏုိင္ငံသားလို ဆက္ဆံခံေနရတယ္လို႔ ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ သူတို႔လက္ေတြ႔ ခံစားေနရတဲ့ ခံစားခ်က္အမွန္ျဖစ္ပါတယ္။ ျပန္ေကာက္ရမယ္ဆိုရင္ ကေန႔ ေခတ္စားလာတဲ့ စြမ္းရည္ျမႇင့္သင္တန္းမ်ားမွာ ရုပ္ပုိင္းအသိပညာ အတတ္ပညာမ်ားသာ မကဘဲ လူသားခ်င္းစာနာ တန္ဖိုးထားဖို႔၊ ႏုိင္ငံသားအားလံုးဟာ တန္းတူျဖစ္ၿပီး အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ ေလးစားၾကဖို႔ စတဲ့ အေတြးအျမင္ အယူအဆေတြကိုပါ မွ်ေဝႏုိင္တဲ့ သင္တန္းမ်ား ျဖစ္လာေစဖို႔ ဆႏၵျပဳလုိက္ ရပါတယ္။
ေဇာ္မင္း
၂၅ ရက္၊ ဧၿပီလ၊ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္
