ရြက္မြန္စာမ်က္ႏွာ

Thursday, September 17, 2009

လမ္းသစ္


ရာေဇာ္ဂ်ီ ဘာသာျပန္ထားတဲ့ မိုးၾကယ္မို႔လားနဲ႔ လမ္းသစ္၀တၳဳတိုမ်ားထဲက "လမ္းသစ္" ဆိုတဲ့၀တၳဳကေလးကို တခါ တေလ သတိရမိေသးတယ္။ အေသးစိတ္ေတာ့ မမွတ္မိေပမယ့္ မ်ဳိးဆက္ကြာျခားလာတဲ့သူေတြအၾကားက ျပႆနာေတြ၊ ပဋိပကၡေတြကို ေဖာ္ျပတာလို႔ အမွတ္ရေနမိတယ္။ ဒီ လမ္းသစ္ဆိုတဲ့ ဇာတ္လမ္းေလးက တရုတ္ ျပည္ ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္ ေျပာင္းကာလ ၁၉၅၀ ကာလမ်ားကို အေျခခံထားတာပါ။ ၿမိဳ႔ကေလးတခုမွာ လမ္းသစ္ႀကီး တခု ျဖတ္ေဖာက္ဖို႔ လုပ္ေတာ့ ျပႆနာ ရွိလာပါတယ္။ အဖိုးအိုတေယာက္ရဲ႔ ရိုးရာစဥ္ဆက္ သက္ေမြး၀မ္း ေက်ာင္းလုပ္စားလာတဲ့ (ေရေႏြးဆိုင္လို႔ ထင္ တယ္) လုပ္ငန္းပါ လမ္းေဖာက္လို႔ ဖ်က္ရမယ့္အထဲ ပါလာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအဖိုးရဲ႔သားလို႔ထင္တယ္ လူငယ္ကေလးက ေတာ့ လမ္းေဖာက္တာကို ေထာက္ခံတယ္။ သူ႔အိမ္ တစိတ္တပိုင္း ဖ်က္ေပးလိုက္ရမွာကိုေတာင္ စြန္႔လႊတ္ဖို႔ အသင့္ရွိေနပါ တယ္။ သူကေတာ့ ဒီလမ္းမႀကီး ဟာ ေခတ္မီေရး၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးေတြကို ေဆာင္က်ဥ္းလာမယ့္အရာလို႔ ျမင္ထားသလို သူ႔ဘ၀ အနာဂတ္နဲ႔လည္း ယွဥ္ျမင္ထားပါတယ္။ အဖိုးအိုကေတာ့ ေျမႀကီးထဲမွာ ႏွစ္ရွည္ၾကာ အျမစ္စြဲေနတဲ့ သူ႔ေရေႏြးအိုး ႀကီးနဲ႔ ဆိုင္ကိုပဲ မဖ်က္ခ်င္ဘဲ ခင္တြယ္ေနတဲ့ ဇာတ္လမ္းပါ။

ျခံဳေျပာရရင္ မ်ဳိးဆက္ေတြကြာျခားလာတဲ့အေလွ်ာက္ ရႈျမင္ပံု၊ သံုးသပ္ပံု၊ ေတြးေခၚပံုေတြ ကြာျခားလာတာပါပဲ။

က်ေနာ္ ဒီလိုအစခ်ီေရးရတာက ဆရာလူထု ဦးစိန္၀င္းက ေ၀ဖန္ေရးတဲ့ အဲန္ဂ်ီအို၊ ႏိုင္ငံတကာ အဲန္ဂ်ီအိုအေပၚ အျမင္ မေကာင္းတဲ့ကိစၥ ေဆာင္းပါး "အတၱ ပရဟိတလုပ္ငန္း" အေပၚ တုံ႔ျပန္ ေရးသားခ်င္လို႔ပါ။ ေယဘုယ် သူ႔ေဆာင္းပါးအေပၚ ေကာက္ခ်က္ခ်ရရင္-
(၁) ျမန္မာေတြ ေျမာက္ျဖစ္ကုန္မွာ စိုးတယ္။ အဲန္ဂ်ီအိုေတြက ေျမာက္ျပဆန္ေတာင္းေနၾကတယ္။
(၂) ဘယ္သူ႔အားမွ မကိုးနဲ႔။ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုး ေျဖရွင္းၾက။
(၃) အဲန္ဂ်ီအိုေတြ ဆိုင္းဘုတ္စံုလာတယ္။ ေျပာေနရင္းနဲ႔ မ်ားလာတယ္။ ႏိုင္ငံျခားခဏသြား၊ ခဏ သင္တန္း တက္ၿပီး အဲန္ဂ်ီအို ျဖစ္လာၾကတယ္။
(၄) ပရဟိတသမားအစစ္ ျမန္မာ့အလင္းဦးတင္လို ရိုးသား သမာဓိရွိတာကို အတုယူၾကလို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်မိ ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္ ျပန္လည္ေျဖရွင္းစရာ၊ ေထာက္ျပေဆြးေႏြးစရာေတြ အမ်ားႀကီးရွိလာပါတယ္။ ခင္ဗ်ားက အဲန္ဂ်ီအိုကို ကိုယ္စားျပဳလို႔ ေျဖရတာလား ဆိုရင္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ မိတ္ေဆြတဦးက ဒီေဆာင္းပါးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အဲန္ဂ်ီအိုလူငယ္ ေတြအၾကား ေျပာဆိုပြဲဆူ ျဖစ္ၾကရတာေလးေတြကို ေပးပို႔လာေတာ့ က်ေနာ္ အတြက္ စဥ္းစားစရာ အမ်ားႀကီး အေထာက္ အကူ ျဖစ္ရပါတယ္။ ျပန္လည္ ေျဖရွင္းသင့္တယ္ ထင္လို႔လည္း ေရးရတာပါ။

ဒီေဆာင္းပါးမွာ လူမႈေရးကို အေၾကာင္းျပလို႔ လုပ္စားေနၾကတာေတြ သေဘာမေတြ႔လို႔ ေထာက္ျပတာ ဆိုရင္ေတာ့၊ ၾကံ့ဖြံ႔ တို႔၊ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္တို႔၊ မိခင္နဲ႔ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရး စသျဖင့္တို႔ရဲ႔ လူမႈေရးလုပ္ငန္းေတြကို လည္း ေထာက္ျပ ဖို႔ သင့္တာေပါ့၊ ဒါမွ မွ်မွ်တတျဖစ္မယ္လို႔ ထင္ျမင္မိပါတယ္။ အဲန္ဂ်ီအိုေတြကို တင္းတင္းက်ပ္ က်ပ္ ကိုင္တြယ္ရမယ္ဆိုတဲ့ စစ္အစိုးရရဲ႔ မူအေပၚမွာလည္း ေထာက္ခံရာ ေရာက္ေနသလားလို႔လည္း အေတြး ပြားစရာပါ။

က်ေနာ္တင္ျပခ်င္တဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့ ဒါေတြပါ။

(၁) ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္း
ဆရာ လူထုဦးစိန္၀င္းက အဲန္ဂ်ီအိုလို႔ ေယဘုယ်သမုတ္တဲ့၊ ႏိုင္ငံတကာစာေပေတြမွာ civil society အရပ္ဖက္ လူမႈအဖြဲ႔ အစည္းလို႔ ေခၚၾကတဲ့၊ အင္အားစုေတြက ကမၻာလႊမ္းပတ္ ဆက္သြယ္မႈမွာ အင္အားႀကီးတခုလို ျဖစ္လာပါတယ္။ ဂလို ဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းကို ေမာင္းႏွင္ေနတဲ့ တြန္းအားတခုလို႔ ေျပာၾကသလို၊ ဂလိုဘယ္လိုက္ ေဇးရွင္းေၾကာင့္ ထြက္ေပၚလာခဲ့ တဲ့ ရလဒ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အခုအခါ အရင္းရွင္စီးပြားေရး အင္အားစုၾကားနဲ႔ အစိုးရေတြအၾကား ထိန္းညိႇေပးႏိုင္မယ့္ အင္အားစုအျဖစ္ အရပ္ဖက္ လူထု ထူေထာင္အဖြဲ႔အစည္းေတြက အင္အားႀကီးတရပ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံလာၾကရပါၿပီ။ Global civil society လို႔ ေခၚဆိုလက္ခံၾကရတဲ့ အဆင့္ထိေတာင္ ရွိလာခဲ့ပါၿပီ။

ဒီအဖြဲ႔ေတြက ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္း ဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြသာမက၊ အျခား အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈ ေခါင္းစဥ္ေပါင္း စံု လႈပ္ရွားမႈေတြမွာလည္း ပါ၀င္ပတ္သက္ေနၾကပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လည္း ဆိုေတာ့ အရင္က မရွိဘူးတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ စာခ်ဳပ္စာတမ္းအမ်ားက (လက္ေတြ႔အားကိုးမရသည္ထားဦး) ကမၻာေပၚမွာ ရွိလာပါ တယ္။ အဲဒါအျပင္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔ အစည္းေတြ ကိုယ္၌ကလည္း အဲန္ဂ်ီအိုေတြကို ေနရာေပးဆက္ဆံ ေနၾကရပါၿပီ။ ေနာက္ဆံုး ကမၻာ့ဘဏ္၊ အိုင္အမ္အက္ဖ္ မွာေတာင္ သူတို႔စီမံကိန္း၊ ပေရာဂ်က္ေတြအတြက္ ေဒသခံလူထု၊ အဲန္ဂ်ီအိုေတြ၊ စိတ္၀င္စားသူ အုပ္စုေတြ (concerned groups) ေတြရဲ႔ အသံကို နားေထာင္ ရမယ္လို႔ ေနရာေပးလာတာ၊ သူတို႔ကို စင္ျမင့္ေပးလာရတာေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး အာဆီယံပဋိဉာဥ္ စာတန္းကိုယ္၌မွာက အဖြဲ႔၀င္အစိုးရေတြက အဲန္ဂ်ီအိုေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ အသိအမွတ္ျပဳ ထားၾကပါၿပီ။ ဒါကို ေမ်ာက္ျပဆန္ေတာင္းေနၾကတဲ့အဖြဲ႔ေတြ၊ ဆိုင္းပုတ္စံုလြန္းတယ္လို႔ ျမင္ရင္ေတာ့ မသင့္ေလ်ာ္လွပါလို႔ ထင္ပါတယ္။

(၂) ျပႆနာမ်ားက ႏိုင္ငံနယ္နိမိတ္ကို ဂရုမစိုက္ၾကပါ။
အခ်ဳိ႔ျပႆနာေတြက ႏိုင္ငံအစိုးရေတြေတာင္ သူတို႔ခ်ည္းသက္သက္ မေျဖရွင္းႏိုင္ၾကဘူး ျဖစ္လာပါတယ္။ အခု ၾကက္ငွက္ တုတ္ေကြးေရာဂါ၊ ၀က္တုတ္ေကြးေရာဂါ အပါအ၀င္၊ လူကုန္ကူးေရာင္းခ်မႈ၊ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ/ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ျပႆနာေတြ၊ သဘာ၀၀န္းက်င္ျပႆနာေတြက ႏိုင္ငံအစိုးရတခုတည္း ေျဖရွင္းရလို႔ ရႏိုင္တာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ႏိုင္ငံစံု ပူးေပါင္းေျဖ ရွင္း ၾကရသလို၊ ႏိုင္ငံအစိုးရမဟုတ္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္သူအဖြဲ႔ေတြ၊ အဲန္ဂ်ီအိုေတြနဲ႔ပါ ပူးေပါင္း ေျဖရွင္းေနၾကရတာေတြ ျဖစ္ေန ပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးဆိုတာ အစိုးရေတြရဲ႔ တာ၀န္ပဲ၊ သူတို႔လက္ထဲမွာခ်ည္း ထားမွာလား၊ အဲန္ဂ်ီအိုလို႔ေခၚတဲ့ အဖြဲ႔ေတြ အခ်င္းခ်င္းေရာ ႏိုင္ငံတကာ ပူးေပါင္းဆက္ဆံမႈေတြ မလုပ္ရေတာ့ဘူးလားလို႔ ဆရာဦးစိန္၀င္းေဆာင္းပါးကို ဖတ္ၾကည့္ရင္ ေမးခြန္း ပြားစရာပါဘဲ။ ကမၻာႀကီးမွာ ျပႆနာေတြ မ်ားလာတာနဲ႔ အမွ် အဲန္ဂ်ီေတြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးလည္း တိုးမ်ား လာစရာ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ ဆိုင္းပုတ္စံုလာစရာ လည္း ရွိပါတယ္။

(၃) ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပႆနာဟာ ျပည္တြင္းက ေျဖရံုနဲ႔ လံုေလာက္ႏိုင္ပါသလား။
အခ်က္အလက္ေတြအရ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပႆနာက သူ႔ဘာသာ မေျဖရွင္းႏိုင္ေတာ့တာ အေသအခ်ာပါပဲ။ အခု ထိုင္းႏိုင္ငံထဲ မွာတင္ ႏိုင္ငံေရးဒုကၡသည္ေတြ သိန္းခ်ီရွိေနသလို၊ စီးပြားေရးအရ ခိုး၀င္ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္ လုပ္ၾကသူေတြလည္း ၄ သန္း ေလာက္ ရွိေနပါတယ္။ အရင္က က်ေနာ္တို႔က ဗီယက္နမ္ေလွစီးေျပး ဒုကၡသည္ ဆိုတာမ်ဳိး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံက ရိုဟင္ဂ်ာ ေလွစီးေျပး ဒုကၡသည္ဆိုတာေတြလည္း ႏိုင္ငံတကာ အစည္းအေ၀းေတြမွာ ေဆြးေႏြးရတဲ့ အဆင့္ ျဖစ္လာပါတယ္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ နာဂစ္မုန္တိုင္းမွာတင္ လူ တစ္သိန္းေလးေသာင္းေက်ာ္ အသက္ဆံုးရၿပီး၊ ၂। ၄ သန္းေက်ာ္ အိုးအိမ္ ပ်က္စီး ဆံုးရႈံးခဲ့ရပါတယ္။ ဒီလိုကပ္ေဘးဒုကၡေတြကို ျမန္မာ့အလင္းဦးတင္လို တပိုင္တႏိုင္ ေစတနာရွင္ေတြ ေလာက္နဲ႔ေတာ့ ေျဖ ရွင္းလို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါတင္မကေသးပါဘူး။ ေလ့လာခ်က္ေတြအရ လူေပါင္း ၂၄၀, ၀၀၀ ေလာက္ က အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ကိုယ္ခံအားက်ေရာဂါပိုး ရွိေနတယ္။ HIV ေရာဂါရွင္၇၆,၀၀၀ ေလာက္ ေဆးေသာက္ဖို႔ လိုအပ္ေနတယ္။ အဲဒါအျပင္ တီဘီ၊ ငွက္ဖ်ား၊ အာဟာရခ်ဳိ႔တဲ့မႈ၊ အျခား ကူးစက္ ေရာဂါေတြအတြက္ အေျခအေန အစီရင္ခံစာေတြကလည္း စိုးရိမ္စရာခ်ည္းပါပဲ။ ဒီလိုအစီရင္ခံစာေတြကလည္း မဟုတ္လုပ္ဇာတ္ခင္းၿပီး ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြကို ေမ်ာက္အျဖစ္ျပေနၾက တာလားလို႔ ေစာေက်ာဖြယ္ ရွိလာေတာ့ တာေပါ့။

(၄) ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အဲန္ဂ်ီအိုေတြ သိပ္မ်ားေနၿပီလား။
ျမန္မာႏိုင္ငံက ေဒသအတြင္းမွာ ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီရတာ အနည္းဆံုးပါ။ စာရင္းေတြအရ ျမန္မာႏိုင္ငံက ရတဲ့ ႏိုင္ငံ တကာ အကူအညီဟာ လူတဦးကို တႏွစ္မွာ ၃ ေဒၚလာပဲ ရပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ဗီယက္နမ္ ႏိုင္ငံက လူတဦးခ်င္းကို ၂၃ ေဒၚလာရၿပီး၊ လာအိုႏိုင္ငံကေတာ့ လူတဦးကို ေဒၚလာ ၅၀ ရပါတယ္။ တႏွစ္ကို ၃ ေဒၚလာ ရတာနဲ႔ေတာင္ အဲန္ဂ်ီအို ေတြ သိပ္မ်ားလာၿပီ၊ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ေနၿပီလို႔ ထင္ရင္ေတာ့ ေနာက္ထပ္ပြင့္ လင္းလာလို႔ ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီေတြ ပိုမိုရရွိ လာတဲ့အခါ ဘယ္လို က်ေနာ္တို႔ ခန္႔မွန္းထားရမွန္းေတာင္ မသိေတာ့ပါဘူး။

တကယ္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ အဲန္ဂ်ီအိုေတြ၊ အဲန္ဂ်ီအိုေတြ၊ အကူအညီေတြနဲ႔အတူ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ၊ အျခား ကၽြမ္းက်င္ မႈပိုင္းဆိုင္ရာ ကိစၥေတြလည္း အတူ ကပ္ပါလာေလ့ ရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရး အေတြ႔ အၾကံဳကစလို႔၊ အရည္ အေသြးျမွင့္ သင္တန္းေတြကတဆင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈ စသျဖင့္ ကၽြမ္းက်င္မႈ အရည္အေသြးေတြကိုလည္း ရလာေလ့ ရွိၾကပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပုဂၢလိက စီးပြားေရးက႑ကလည္း မပြင့္လင္း၊ ပညာေရးကလည္း ခက္ခဲ၊ အစိုးရ လုပ္ငန္းေတြ မွာလည္း ေနရာနည္းေနတဲ့ ကာလမွာ လူငယ္ေတြက အဲန္ဂ်ီအိုက႑မွာ ျပံဳတိုးေနတာ၊ အခြင့္အလမ္းတခုလို ျမင္ေနၾကတာကေတာ့ နားလည္မႈ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ သိပ္မ်ားေနၿပီလို႔ မဆိုေလာက္ေသးဘူး ထင္ပါတယ္။

(၅) လူမႈ အရင္းအႏွီး
လူမႈ အရင္းအႏွီး (social capital) ဆိုတဲ့ အျမင္နဲ႔ အခ်ဳိ႔ေသာသူေတြက က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ အဲန္ဂ်ီအိုပဲေခၚေခၚ၊ လူထုထူ ေထာင္ အဖြဲ႔အစည္းပဲ ေခၚေခၚ တိုးပြားေစဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကပါတယ္။ လူဆိုတာက တဦးတည္းေနရင္ အားမရွိလွပါ။ ဒီလူ ေတြကို ေပါင္းကူးဆက္စပ္ၿပီး၊ စုစည္းေပးတဲ့အခါ Bridging and bonding အားျဖစ္လာ ပါတယ္။ ဒီအားဟာ အခုကာလ လူမႈေရး၊ ကယ္ဆယ္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈေတြအတြက္သာမက တခ်ိန္ ျပန္လည္ႏိုင္ငံ ထူေထာင္ေရးကာလေတြ အတြက္ပါ အားျဖစ္ေစပါလိမ့္မယ္။

လူမႈ အရင္းအႏွီးအားေကာင္းတဲ့ ႏိုင္ငံေတြက ပဋိပကၡေျဖရွင္းဖို႔ လြယ္သလို၊ ဒီမိုကေရစီ အျမစ္ခိုင္ဖို႔၊ တိုးတက္မႈ ရေစဖို႔ လည္း ျမန္ေစပါတယ္။

"ခဏ သင္တန္းေလးတက္ၿပီးေတာ့ ျပန္လာတဲ့အခါ အဲန္ဂ်ီအို ျဖစ္ကုန္ၾကတယ္" ဆိုတဲ့ ေ၀ဖန္ခ်က္ကလည္း မသင့္လွဘူး ထင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီသင္တန္းေတြမွာ အဖြဲ႔အစည္းတခု လည္ပတ္စီမံပံု၊ ေခါင္းေဆာင္မႈ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ စီမံ ခ်က္တခုကို ဘယ္လို ရလဒ္ရွိရွိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမယ္ဆိုတဲ့ Logical framework ဆိုတာမ်ဳိး အနည္းနဲ႔ အမ်ား ရရွိ ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ယခင္ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ ေ၀းေနခဲ့တဲ့ gender လိင္ကြဲျပားမႈအေပၚ အျမင္ကိစၥေတြ၊ ပဋိပကၡ ေျဖရွင္းနည္း ေတြ၊ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ သေဘာတရား ေတြကိုလည္း သူတို႔ ေလ့လာရရွိခဲ့ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီသင္တန္းေတြက ဘာမွ တတ္လာမွာ မဟုတ္ ပါဘူးဆိုတာ မ်ဳိးကေတာ့ အထင္အျမင္ေသးရာ က်ပါတယ္။

(၆) ေခတ္ေျပာင္းခဲ့တယ္။
ပထမအခ်က္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ကိုယ့္ဘာသာ တံခါးပိတ္ေနလို႔ မရႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔က ဘာျဖစ္လို႔ ေမ်ာက္ လို႔ အထင္မခံခ်င္ရတာလဲ ဆိုတာလည္း ေမးခြန္းျဖစ္မိပါတယ္။ ႏိုင္ငံ့သိကၡာ က်ေစတယ္၊ လူမ်ဳိးသိကၡာ က်ေစတယ္၊ အရွက္ရေစတယ္လို႔ ျပန္ေျဖမယ္ ထင္မိပါတယ္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အလားတူ မေကာင္းတာ၊ ဆင္းရဲ ေနတာ၊ ဆိုးရြားေနတာေတြ ႏိုင္ငံတကာက မျမင္ေစခ်င္ပါဘူး။ တခါက ႏိုင္ငံတကာ အစည္းအေ၀းတခုမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲလုပ္မယ္ဆိုရင္ အကူအညီ ၁ ဘီလီယံေဒၚလာ ေပးမယ္ ကမ္းလွမ္းေတာ့ ျမန္မာေတြက ေမ်ာက္ ေတြ မဟုတ္ဘူးလို႔ အဲသည္အခ်ိန္က ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ျဖစ္သူက ျပန္ေျပာတာ အမွတ္ရမိပါေသးတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဆင္းရဲတယ္ဆိုတာ ရွက္စရာမဟုတ္ပါ။ တရုတ္ႏိုင္ငံႀကီးကေတာင္ သူ႔ဆီမွာ လူမႈေရး မညီမွ်တာ၊ အခ်ဳိ႔ဆင္းရဲက်န္ေနတဲ့ ေဒသက ျပႆနာေတြကို ဦးစားေပးေျဖရွင္းရမယ္ ေျပာေနတာ ဖတ္ရပါတယ္။ အိႏၵိယကလည္း သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ဆင္းရဲ တဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးလို႔ ေျပာေနတုန္းပါ။ အရွက္နဲ႔ လူလုပ္ၿပီး ကိုယ္ဆင္းရဲေနတာ ဖံုးဖိေန၊ ကိုယ့္ျပႆနာေတြ လူမ်ား မသိေစနဲ႔ ဆိုတဲ့ ေခတ္ကေတာ့ ကုန္ၿပီ ထင္ပါတယ္။

ျမန္မာ့အလင္း ဦးတင္လို ပရဟိတ ကိုယ္က်ဳိးစြန္႔ လူမႈေရးေဆာင္ရြက္သူေတြကေတာ့ ေလးစားစရာပါ။ သို႔ေသာ္လည္း ေခတ္မွီ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးသေဘာတရားနဲ႔ ၾကည့္တဲ့အခါ သူ႔လုပ္ငန္းက အလွဴေပးေရး (charity) အဆင့္မွ်သာပဲ ရွိပါတယ္။ အကယ္၍ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ သူ႔လို လူေတြေပၚလာ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ထူေထာင္ ကူညီၾကတယ္ပဲ ထားဦး၊ Gender လို႔ေခၚ တဲ့ လိင္ကြဲျပားမႈကိစၥေတြ စဥ္းစားမိဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ကိစၥေတြလည္း လုပ္ေဆာင္မိၾကပါ့မလား။ Empowerment လို႔ေခၚတဲ့ လူထုအင္အား ဖြံ႔ၿဖိဳးလာ ေစေရး ကိစၥေတြကိုလည္း စဥ္းစားမိၾကဖို႔ ရွိသလား။ ဒီလို ျပည္တြင္းက အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ ေခတ္သစ္ ေခါင္းေဆာင္မႈ၊ စီမံခန္႔ခြဲေရး ပညာေတြကို ဘယ္သူေတြက ေပးမွာလဲ။ ဒီလို ျပည္တြင္း ေစတနာရွင္အဖြဲ႔ေတြက ပညာေရးကို ဘယ္ပံုနဲ႔ သစ္ၾကမွာလဲ။ နာဂစ္မုန္တိုင္းအၿပီး ေဆာင္ရြက္ၾကသလို စစ္တမ္း ေကာက္ ယူတာေတြ၊ စီမံခ်က္ေသခ်ာ ဆြဲၿပီး ေဆာင္ရြက္တာေတြ ရွိမွာလား။ ျပည္တြင္းက အရင္းအျမစ္ေတြကေရာ တခ်ိန္ျပန္ လည္စုစည္းလိုက္ရင္ လုပ္ငန္းႀကီးေတြ လုပ္ေလာက္ေအာင္ ေလာက္ေလာက္လားလား က်န္ေသးရဲ႔လား။ ႏိုင္ငံတကာက စာခ်ဳပ္စာတန္းေတြ၊ ပဋိဉာဥ္ေတြ၊ ကမၻာ့အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေနရာေပးထားတဲ့ အဲန္ဂ်ီအို ေတြအတြက္ စင္ျမင့္ေတြကို ျပည္တြင္း အဲန္ဂ်ီအိုေတြက ၀င္ယူၾကမွာလား။ တို႔နဲ႔ မဆိုင္ဘူးဆိုၿပီး ထားၾကမွာ လား… က်ေနာ္ကေတာ့ ဦးတင္တို႔ေခတ္ အေျခအေနနဲ႔ အခု အေျခအေန ကြာခဲ့ၿပီလို႔ ျမင္မိပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႔ သမာဓိကို အတုယူစရာ ျဖစ္ေပမယ့္ အလွဴေပးလုပ္ငန္း ေလာက္နဲ႔ မလံုေလာက္ေတာ့ဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။

အဲန္ဂ်ီအိုေတြမွာ မူမမွန္တာ၊ ျခစားေနတာ၊ ပ်ံ႔က်ဲလြန္းေနတာ အားမရစရာေတြ ရွိေကာင္း ရွိေနႏိုင္ပါတယ္။ တကယ့္ လိုအပ္ေနတဲ့ ျပည္သူေတြအတြက္ မထိေရာက္တာေတြလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေတြကိုလည္း ေထာက္ျပဖို႔လိုသလို သူတို႔ လိုက္နာက်င့္သံုးရမယ့္ က်င့္၀တ္ (code of conduct) ေတြကိုလည္း ျပန္လည္ ေထာက္ျပဖို႔ လိုပါတယ္။ ေ၀ဖန္စရာရွိရင္ လည္း ေဖ၀န္ဖို႔လိုပါတယ္။ အခုကာလမွာ လူငယ္ေတြက တေယာက္ၿပီး တေယာက္အဲန္ဂ်ီအို ဆိုင္းပုတ္ေတြ ေထာင္လာ ၾကတယ္ဆိုတာ မေကာင္းတဲ့ကိစၥလို႔ မျမင္မိပါ။ မုဒိတာ ပြားသင့္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုပါတယ္ ခင္ဗ်ား။

ေအာင္သူၿငိမ္း

4 comments:

RandomKKTRT said...

I totally agree with you. U Sein Win's words are too short-sighted.

ADDRESSEE said...

ခုတေလာ ဗုဒၶဘာသာကို ေစာ္ကားေမာ္ကား လုပ္တာေတြ မ်ားလာသလိုဘဲ ဟိုတေလာ ဗုဒၶ ရုပ္ထုကို ၀ိုင္းၿပီး နမ္းေနတဲ့ပုံေတြထြက္လာၿပီး ခု Mac book တို႕ Ipop တို႕ထုတ္တဲ့ APPLE က သူ႕ေၾကာ္ျငာမွာ ထပ္ၿပီးေစာ္ကား ျပန္ၿပီ ျငိမ္ခံမလား ျပန္ေျပာမလား သူ႕ product ေတြကိုရိုက္ခ်ိဳးမလား ေအာက္ကလင့္မွာ သြားၾကည့္ၾကပါ http://www.fastcompany.com/blog/gizmodo-staff/gizmodo/important-message-about-apple-industrial-design-jon-ive-blockquote

ADDRESSEE said...

ခုတေလာ ဗုဒၶဘာသာကို ေစာ္ကားေမာ္ကား လုပ္တာေတြ မ်ားလာသလိုဘဲ ဟိုတေလာ ဗုဒၶ ရုပ္ထုကို ၀ိုင္းၿပီး နမ္းေနတဲ့ပုံေတြထြက္လာၿပီး ခု Mac book တို႕ Ipop တို႕ထုတ္တဲ့ APPLE က သူ႕ေၾကာ္ျငာမွာ ထပ္ၿပီးေစာ္ကား ျပန္ၿပီ ျငိမ္ခံမလား ျပန္ေျပာမလား သူ႕ product ေတြကိုရိုက္ခ်ိဳးမလား ေအာက္ကလင့္မွာ သြားၾကည့္ၾကပါ http://www.fastcompany.com/blog/gizmodo-staff/gizmodo/important-message-about-apple-industrial-design-jon-ive-blockquote

DGE said...

က်ေနာ္ ကိုေအာင္သူျငိမ္းေဆာင္းပါးနဲ့ပတ္သတ္လို့ပြဲဆူေနတာကို ၾကားတာၾကာျပီ၊ ဒီေန့ဖတ္လိုက္ေတာ့ သေဘာ ေပါက္သြားတယ္။ က်ေနာ္တို့ျမန္မာႏိုင္ငံကထြက္လာတုန္း ထိုင္းႏိုင္ငံထုတ္ The Nation and Bangkokpost ေတြကိုဖတ္ျဖစ္တယ္။ သတင္းကအစ Out look အထိေပါ့။ က်ေနာ္ ဘယ္လိုသေဘာရသလဲဆို က်ေနာ္တို့က်န္ခဲ့ျပီ။ က်ေနာ္ရန္ကုန္တက္ကသုိလ္တက္စဥ္တုန္းက က်ေနာ္နဲ့ရင္းႏွီးတဲ့ဆရာတဦး ကေနဒါမွာက်င္းပတဲ့ ရူပေဗဒ ႏွင့္ပတ္သတ္တဲ့ seminar ကိုသြားတက္ေတာ့ ပညာရွင္ေတြေျပာတဲ့ ေ၀ါဟာရေတြ နဲ့အသုံးအႏဴန္းေတြကို သူဘာမွနားမလည္ေတာ့ဘူးတဲ့။ က်ေနာ္ရန္ကုန္ေလဆိပ္မွာ သြားၾကိုေတာ့ဆရာက က်ေနာ္ကိုေျပာခဲ့တဲ့စကားပါ။ ဆရာဂ်ပန္မွာေက်ာင္းတက္စဥ္က သူရဲ့ ပါေမာက္ခ ရူပေဗဒႏွင့္ပတ္သတ္လို့ ႏိုဗယ္ဆုရထားတယ္တဲ့။ သူ့ရဲ့ေက်ာင္းေနဘက္ဂ်ပန္မိတ္ေဆြက မင္းဗမာျပည္ျပန္ေရာက္ကတည္းက ရူပေဗဒေဆာင္းပါးဘယ္နွပုဒ္ေရးျပီးျပီလဲ လို့ေမးေတာ့ Nothing လုိ့ျပန္ေျဖလိုက္တယ္တဲ့။ ဒါဗမာျပည္မွာ တကယ္ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ပညာရွင္ဆိုသူေတြရဲ့ဘ၀ပါ။ နားလည္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

 
 
©2007 Fine-Leaves.blogspot.com, Powered by Blogger.